حسن حسن زاده آملى

13

دروس اتحاد عاقل به معقول (فارسى)

اين رسالت در اتحاد عاقل و معقول و بسيارى از نتائج علمى متفرع بر آن در تطورات نشئات وجودى و آغاز و انجام آدمى ، به قلم اين خوشه‌چين خرمن اقبال بزرگان حسن حسن‌زادهء آملى ، بحث مىكند . از آن‌رو كه حكيمان گفته‌اند : نفس را مشغول بدار و گرنه او تو را مشغول مىكند ، دأب راقم سطور اين بود كه هرگاه تعطيلى حوزهء علميّهء طهران يا قم اقبال مىنمود ، در شهرش بلد طيّب آمل به انبساط بساط درس و بحث باتنى چند از خواصّ صاحبدل متمتّع بود ، و به بركات آن ذوات محترم خير مآل ، و نفوس شيّقه به كمال ، از اين مأدبهء الهى مائده‌هائى عائد اين كمترين مىشد كه چند رساله در فنون موضوعات به سلك تحرير درآورد ، از آن جمله همين صحيفه است كه نمودارى از آن محضر است ، تا چه قبول افتد و چه در نظر آيد . شروع تصنيف و تدريس آن در 29 / 9 / 1355 ه . ش بود و در مدّت حدود دو سال به پايان رسيد . در سير علمى ، حقّ مقتدا ، و برهان متّبع است نه قول اين و آن ، هرچند در اين رساله اقوال اعاظم متوغّلين در حكمت متعاليه و معارف حقّهء الهيّه را به عنوان تأييد و تسديد نقل كرده‌ايم ، و از انفاس قدسى آنان استمداد نموده‌ايم ، و به ظاهر در كنار سفرهء آنان نشسته‌ايم ولى : بر در شاهى ، گدائى نكته‌اى در كار كرد * گفت بر هر خوان كه بنشستم خدا رزّاق بود « 1 » مولانا امير المؤمنين حضرت وصىّ عليه السّلام به حارث همدانى فرمود : انّ دين اللّه لا يعرف بالرّجال بل بآية الحقّ فاعرف الحقّ تعرف أهله « 2 » . زيرا كه قدر رجل به سبب علم و معرفت او دانسته مىشود و اگر به عكس

--> ( 1 ) - « ديوان حافظ » . ( 2 ) - مجلس اول « امالى » شيخ مفيد ص 3 طبع نجف ، و ص 120 ج 68 « بحار » ط 2 .